over Ollanta in Peru

De geografische ligging en bereikbaarheid

Ollanta is een dorp van ca. 200 inwoners en ligt op de splitsing van de rivier Marañon (zijrivier van de Amazone) en de rivier Chambira in de provincie Loreto (Peru). Er is een bootverbinding (Lancha) tussen Iquitos en Yurimaguas. Ollanta ligt op de helft en alle Lancha’s stoppen daar. De afstand Iquitos - Nauta is per auto af te leggen (1,5 uur)). Vanaf Nauta zijn alle dorpen aan de rivier alleen per boot bereikbaar. De reis, stroomopwaarts, naar Ollanta per Lancha (vracht/passagier) duurt 36 uur en een retourtje kost 40 soles (ca € 10,-), met een watertaxi (40pk) duurt de reis ca. 8 à 10 uur en kost een retourtje +/- 800 soles (ca € 200,-).

Het dorp beschikt over een telefoon/radioverbinding.

Het bestuur

Ollanta wordt bestuurd door een dorpsraad. In de dorpsraad hebben zitting de gouverneur, na de verkiezingen van november is dat een vrouw (verantwoording schuldig aan burgemeester district Nauta), twee ambtenaren en een dorpsafgevaardigede, Jose Ruiz, tevens promotor de Salut.
De besluitvorming gebeurt binnen de dorpsraad. De twee belangrijke thema´s in het dorp waren op het moment van mijn aanwezigheid de plaats van de telefoon (i.v.m. privacy) en de participatie van vrouwen. De bevolking heeft de eigendomsrechten van de grond en bepaalt zelf wat/waar gebouwd wordt.
De gouverneur is een vertegenwoordiger van de regionale regering van Nauta. De regio bestaat uit 5 districten, met elk een burgemeester. De burgemeester van Nauta is de voorzitter van de regio. De burgemeesters van de andere districten vallen onder zijn verantwoordelijkheid.

De bevolking en hun leefwijze

De bevolking (200) bestaat uit mestiezen, gemengd blank en inheems bloed (landelijk 37%).

In het dorp staan 45 paalwoningen met daken van palmbladeren, in lintvorm langs de rivier gebouwd. De huizen zijn niet of nauwelijks ingericht. In oktober 2006 zijn 7 huizen en de kerk afgebrand door een ontploffing van een gas/kerosine toestel. Door de harde wind en met alleen het water uit de rivier beschikbaar, was er weinig te redden. De schok en verbijstering waren nog groot toen ik een week daarna voor het eerst het dorp bezocht. De weinige bezittingen van deze gezinnen zijn verloren gegaan. Een maand later had het leger tenten beschikbaar gesteld, en werd er ‘druk’ gewerkt aan de herbouw van de huizen.

Mannen, vrouwen en kinderen leven in en om het huis en het tempo ligt laag (hitte). De dag begint om 5 à 6 uur en ´s avonds om 10 uur is het stil.
De mannen vissen en bewerken het land (maïs , yuca, watermeloen), de vrouwen zorgen voor het huis en de kinderen. Het huishouden bestaat vooral uit het wassen van kleren in de rivier, het vegen van het huis, het voeden van de kinderen. Ik heb geen vrouw gezien die bezig is met kunstnijverheid. Sociaal contact is er vooral bij de wasplaats en tijdens het bij elkaar naar binnen lopen. De vrouwen hebben als enige gemeenschappelijk thema de uitvoering van het door de staat gefinancierde melkprogramma.

Voetbal en volleybal zijn geliefde sporten

Er wordt gekookt op een houtvuur naast het huis. Eten gebeurt niet gemeenschappelijk. Je ziet op de meest rare momenten een familielid met een bord eten lopen. Het voedsel is erg eenzijdig. De hoofdmaaltijd bestaat uit (gekookte) vis met banaan, ui en water. Rijst en brood zijn luxe artikelen en worden met de lancha aangevoerd. Groente en fruit wordt nauwelijks gegeten, soms yuca en maïs.

Sanitair, afval en elektriciteit

Er wass geen elektriciteit, drinkwater of riool aanwezig en over afvalverwerking werd niet nagedacht.
De plaatselijke winkel beschikte al wel over een aggregaat, waardoor ´s avonds een klein deel van het dorp verlicht was.
De huizen werden verlicht met kaarsen. Het water van de rivier wordt gebruikt voor de was, het baden en drinkwater.
Voor het drinken werd het water uit de rivier gekookt en soms wordt chloor toegevoegd.
Gepoept wordt op een latrine op palen, 25 meter van het huis gebouwd. Deze wordt niet schoongemaakt en de faeces worden niet bewerkt.
Het afval om het huis wordt opgeruimd en vervolgens ergens neergekwakt waar niemand er meer naar omkijkt.

Economie en Onderwijs

Economisch gezien leeft het dorp van visserij en landbouw. De handel vindt plaats met de naburige dorpen en met de passerende lancha´s. Ruilhandel is heel normaal en notie van geld sluit niet aan bij wat in de stad gebruikelijk is (hier wordt misbruik van gemaakt door handelaars op lancha´s). De bevolking koopt bij de plaatselijke winkel die duur is (er wordt over geklaagd).

De kleuterschool bestond uit een betonnen ruimte zonder voorzieningen. De kleuters komen met een schrift naar school en leren letters. Het aanbod sluit absoluut niet aan bij de behoefte van het kind op die leeftijd. De juf is niet opgeleid en lijkt ongeïnteresseerd.
De lagere school is ‘beter’ ingericht en beschikt over twee lokalen en twee leerkrachten (een echtpaar) die een zesjarige opleiding hebben gevolgd bij UNAP, een organisatie die indígenas leerkrachten opleidt om les te geven aan de eigen bevolking. Bij een onverwacht bezoek werd ik getroffen door het aanschouwelijk onderwijs en door de interactie tussen leerkracht en leerling (dat is heel bijzonder in Peru). Bij beide bezoeken was de vrouwelijke leerkracht afwezig en werd aan twee klassen tegelijk les gegeven (regelmatige afwezigheid van leerkrachten is heel normaal in Peru). Bij gerichter kijken bleek nauwelijks materiaal aanwezig en is de wensenlijst groot.